MEB VE ÖSYM NEYİ ÖLÇÜYOR?
Tek başına ezberlenen bilgi değil, kullanılan bilgi
Güncel soru yaklaşımında öğrenciye yalnızca “Bu eser kimin?” denmez. Bir metin, dönem özelliği, sanat anlayışı veya karşılaştırma bağlamı verilir; öğrenciden doğru bilgiyi bu bağlam içinde seçmesi beklenir. Sorunun güçlüğü çoğu zaman bilinmeyen ayrıntıdan değil, birbirine yakın seçenekler arasındaki ince farktan doğar.
Bağlam
Bilgi; paragraf, diyalog, eleştiri, biyografi veya dönem atmosferi içinde sunulur. Öğrenci önce metnin işaretlerini çözmelidir.
Bilişsel işlem
Yorumlama, karşılaştırma, çıkarım ve transfer; doğrudan hatırlamanın önüne geçer. Aynı bilgi farklı bir bağlamda yeniden kullanılabilir.
Çeldirici mantığı
Yanlış seçenekler rastgele değildir. Dönem, sanatçı, tür veya eser bakımından doğru cevaba yaklaşır; fakat belirleyici bir noktada ayrılır.
Çıkarım zinciri
Öğrenci tek bir ipucuna değil, birden fazla ipucunun oluşturduğu bütüne dayanarak sonuca ulaşır.
NEDEN ÖNEMLİ?
Aynı konuyu sormak, aynı ölçme biçimini kurmak değildir.
Bir sorunun ÖSYM yaklaşımına yakınlığı yalnız konu başlığıyla belirlenemez. Asıl benzerlik; öğrenciden beklenen bilişsel işlemde, bağlamın kuruluşunda, çıkarım zincirinde ve çeldiricilerin mantığında aranmalıdır. Bu nedenle yalnızca soru sayısını artırmak, nitelikli bir hazırlık sistemi oluşturmaz.
EDEBİYAT ATLASI NASIL HAZIRLANIYOR?
Referans, soru mühendisliği ve denetim altyapısı hazır.
Edebiyat Atlası®, gerçek ÖSYM sorularını birincil referans arşivi; resmî MEB örneklerini ise ikinci referans kaynağı olarak ele alıyor. Yeni sorular; yalnız konu benzerliğine göre değil, referans arketipi, teknik fiş, bilişsel düzey ve kabul ölçütleriyle tasarlanıyor.
Varsayılan hedef; bağlam, yorumlama, karşılaştırma, çıkarım ve transfer gerektiren D2–D4 düzeyindeki sorular. Hazırlanan 54 soruluk pilot, yaklaşım bakımından olumlu değerlendirilmiş olsa da henüz toplu biçimde uygulamaya kabul edilmiş değildir. Sistem, kalite kapıları tamamlandıkça kontrollü olarak güncellenecektir.
“Hazır” ifadesi bütün soru bankasının tamamlandığı anlamına değil, bu dönüşümü taşıyacak yöntemin ve denetim altyapısının kurulduğu anlamına gelir.